DOLAR 12,49023.08%
EURO 14,12024.02%
ALTIN 712,563,27
BITCOIN 674581-1,62%
İstanbul
15°

PARÇALI BULUTLU

17:46

AKŞAM'A KALAN SÜRE

tbmm başkanı şentop: cevdet paşa’nın çok kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum
  • Artan Haber
  • Siyaset
  • TBMM Başkanı Şentop: Cevdet Paşa’nın çok kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum
29 okunma

TBMM Başkanı Şentop: Cevdet Paşa’nın çok kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum

TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Cevdet Paşa'da hukuki ifadeler bakımından böyle bir icaz var. 6 maddeyi tek bir maddede, kelime ve cümle sayısı itibarıyla da onun belki üçte biri kadar uzunlukta ifade etmiş. Bu, tabii Cevdet Paşa'nın sadece Mecelle ile yaptığı bir şey değil. Bugün dahi bizim hukuk dilimiz bakımından hem temel kavramlar hem de kanun metinlerindeki ifadeler bakımından Cevdet Paşa'nın çok kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum. dedi.

ABONE OL
31 Ekim 2021 07:30
tbmm başkanı şentop: cevdet paşa’nın çok kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Şentop, TBMM ve Osmangazi Belediyesi öncülüğünde Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi’nde düzenlenen Uluslararası Ahmed Cevdet Paşa Sempozyumu’nda yaptığı konuşmada, milletvekilliğine başlamadan önce Marmara Üniversitesinde hukuk tarihi alanında profesörlük görevinde bulunduğunu, Osmanlı hukuku üzerine çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.

Ahmed Cevdet Paşa’nın hayatına birçok şey sığdırdığını belirten Şentop, “Burada dedesinin de hakkını vermemiz lazım. Kendisini keşfeden dedesidir. Lofça’da 16 yaşına kadar orasının imkanlarıyla öğrenim görmüş, müftülükte de müsebbiplik yapıyor. Yani fetvaların taslağını hazırlıyor o yaşlarda. Fakat dedesi Lofça’nın ona yetmeyeceğini anladığı için kendisini İstanbul’a gönderiyor. İstanbul’da tahsiline devam ediyor.” diye konuştu.

Ahmed Cevdet Paşa’nın İstanbul’a geldikten sonra ilim tahsili için fazla gayret sarf ettiğini anlatan Şentop, birçok yönü itibarıyla 19. yüzyılda fazla istisnai bir şahıs olduğunu dile getirdi.

Şentop, tüm dünyanın Ahmed Cevdet Paşa’yı Mecelle ile tanıdığını vurgulayarak, şöyle devam etti: “Osmanlı’nın batıdaki devletlere göre birçok alanda geri kaldığına dair kanaatler ortaya çıktıktan sonra birçok alanda, başta askeri meydan olmak üzere çalışmalar yapıyor. İşin bir de hukuki düzenlemeler boyutu var. Bunlar bir taraftan siyaset ve hukuk arasında meseleler. Özellikle gayrimüslimlerin haklarını, hukukunu düzenleme bakımından. Bir taraftan ticari meseleler. Çünkü bilhassa Kırım Harbi’nden sonra yavaş yavaş Batı ülkelerinin Osmanlı topraklarında ticareti fazla önemli ölçüde artıyor fakat batıdan gelen tacirler de biraz kendilerine müsait düzeni istiyorlar. Bir taraftan Avrupa’da, bilhassa Fransa merkezli yeni usulde hazırlanan yasa metinleri var, başta anayasa olmak üzere. Bunlar Osman Devleti’ne iki türlü dayatılıyor. Bir taraftan psikolojik bir dayatma var, öbür taraftan bu ülkelerin siyasi anlamda dayatması var. Bu çerçeve içinde yavaş yavaş garp menşeli kanunların benimsenmesi gündeme geliyor.”

O dönemde Fransa’nın 1805 tarihli uygar kanunun kabulü yönünde baskısının olduğunu anlatan Şentop, “Diğer taraftan da Ahmed Cevdet Paşa öncülüğünde İslam hukukunun yasa metnine dönüştürülmesi için bir gayret var. Tabii bunun için karar vericileri ikna etmesi lazım. Destek de buluyor ve nihayetinde Cevdet Paşa buna muvaffak oluyor.” dedi.

tbmm başkanı şentop: cevdet paşanın fazla kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum

Şentop, Ahmed Cevdet Paşa’nın henüz 25 yaşlarında fazla etkin bir kişiye dönüştüğünü belirterek, “Cevdet Paşa’nın Mecelle ile ilgili bulduğu bir formül var. Mecelle yaklaşık 9 yılda hazırlanıp yürürlüğe konulmuş. Fakat Cevdet Paşa, bu konuda bir endişeye binaen Mecelle’nin hazırlanıp bir tüm olarak yürürlüğe konulmasını tercih etmemiş. Onun yerine hazırlık yaptıkça, bölümlerini tamamladıkça o bölüm bölüm yürürlüğe konulmasını sağlamış.” ifadelerini kullandı.

“BATI ÜLKELERİNDEN KANUN İKTİBASI YAPILMIŞTIR AMA HUKUK İKTİBASI OLACAK BİR ŞEY DEĞİLDİR

Şentop, Cevdet Paşa’nın Mecelle Heyeti Başkanlığından alınış ve geri dönüş hikayesini de katılımcılarla paylaştı.

Cevdet Paşa’nın çalışmalarında az kelimeyle fazla şey anlattığını vurgulayan Şentop, şöyle devam etti:

“Cevdet Paşa’da hukuki ifadeler bakımından böyle bir icaz var. 6 maddeyi biricik bir maddede, sözcük ve tümce sayısı itibarıyla da onun belki üçte biri kadar uzunlukta anlatım etmiş. Bu, tabii Cevdet Paşa’nın sadece Mecelle ile yaptığı bir şey değil. Bugün dahi bizim hukuk dilimiz bakımından hem temel kavramlar hem de yasa metinlerindeki ifadeler bakımından Cevdet Paşa’nın fazla kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum. Halen aka ölçüde devam ediyor.”

Şentop, “Mecelle-i Ahkam”ın fazla önemli bir düzenleme olduğunu ancak daha sonraki dönemlerde bu anlayışın devam ettirilemediğini anlatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bizim klasik hukuk düzenimizi yeni sistemde, yeni dönemde devam ettirecek fakat dönüştürerek devam ettirecek bir anlayıştı bu. Bence bugün hukukla ilgili sıkıntılarımızın temelinde olan husus da budur. O zamanlar garp ülkelerinden yasa iktibası var. Ağırlıklı olarak Fransa’dan başlıyor. Daha sonra Almanya’dan alınanlar mevcut fakat bu iktibas meselesinin bir hukuk sistemini ne kadar güçlü ve etkili hale getireceğini her zaman tartışmak lazım. Kanun, hukukun bir kısmıdır. Kanunu anlamak, yorumlamak ve umumi hukuk düzeni içinde öbür parametrelerle bir bütünlük içinde uygulayabilmek öbür bir şeydir. Onun için garp ülkelerinden yasa iktibası yapılmıştır fakat hukuk iktibası olacak bir şey değildir, zaten bu olmamıştır.”

tbmm başkanı şentop: cevdet paşanın fazla kalıcı etkileri olduğunu düşünüyorum

Şentop, Ahmed Cevdet Paşa’nın Osmanlı hukukunun çağdaş zamanlarda nasıl geliştirileceğine dair yolu açtığını ancak bu yolun o dönemde devam etmediğini belirterek, Cevdet Paşa’yı anmanın değil, anlamanın fazla önemli olduğunu kaydetti.

Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar da sempozyumun düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti. Konuşmaların ardından Şentop, müzede hazırlanan alanda ok attı. Programa, Bursa Valisi Yakup Canbolat, AK Parti Bursa milletvekilleri, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, AK Parti Bursa İl Başkanı Davut Gürkan ve fazla sayıda davetli katıldı.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.